Niezwykły życiorys – kontekst NT

Zanim się urodził, jego matkę odwiedziła istota z nieba, która powiedziała jej, że jej syn nie będzie zwykłym śmiertelnikiem, lecz że w rzeczywistości będzie istotą boską. Jego narodzinom towarzyszyły niezwykłe znaki na niebie, świadczące o interwencji boskiej. Jako dorosły opuścił dom rodzinny, by rozpocząć wędrowne nauczanie. Przemierzał wsie i miasta, głosząc tym, którzy chcieli słuchać, że nie powinni przywiązywać wagi do życia doczesnego ani dóbr materialnych – powinni żyć dla tego, co duchowe i wieczne.

Zgromadził wokół siebie grupę uczniów, którzy byli przekonani, że nie jest zwyczajnym człowiekiem, lecz Synem Bożym. Czynił cuda, by utwierdzić ich w tej wierze: potrafił uzdrawiać chorych, wypędzać demony, a nawet wskrzeszać zmarłych. Pod koniec życia wzbudził sprzeciw władz rzymskich i został postawiony przed sądem. Ale nie udało im się zabić jego ducha. Wstąpił do nieba i żyje tam po dziś dzień. Aby tego dowieść po opuszczeniu tego świata, ukazał się ponownie przynajmniej jednemu ze swoich wątpiących uczniów, który przekonał się, że jego pan wciąż jest z nami nawet teraz.

Później niektórzy z jego uczniów napisali o nim księgi, które możemy czytać do dziś. Ale bardzo niewielu z was kiedykolwiek widziało te księgi. I przypuszczam, że większość z was nawet nie wie, kim był ten wielki cudotwórca, Syn Boży.

Mówiłem o Apoloniuszu pochodzącym z miasta Tiana. Był poganinem — czyli czcicielem wielu bogów rzymskich — i znanym filozofem swoich czasów. Jego zwolennicy wierzyli, że był nieśmiertelny. Mamy o nim książkę napisaną przez jego późniejszego ucznia, Filostratosa

Książka Filostrata została napisana w ośmiu tomach na początku III wieku, prawdopodobnie około 220 lub 230 roku n.e. Autor przeprowadził szeroko zakrojone badania do swojego dzieła i – jak sam twierdzi – opierał się głównie na relacjach spisanych przez naocznego świadka i towarzysza Apoloniusza.

Apoloniusz (ok. 15 n.e. – ok. 100 n.e.) żył kilka dziesięcioleci po innym cudotwórczym Synu Bożym, działającym w odległej części imperium – Jezusie z Nazaretu. Późniejsi wyznawcy tych dwóch boskich mężów zaczęli postrzegać ich jako rywali. Ta rywalizacja wpisywała się w szerszy konflikt tamtych czasów między pogaństwem – czyli religią wyznawaną przez ogromną większość mieszkańców starożytnego świata, opartą na kulcie wielu bogów – a chrześcijaństwem, nową religią, która nalegała, że istnieje tylko jeden Bóg, a Jezus jest Jego Synem.

Chrześcijańscy wyznawcy Jezusa, którzy słyszeli o Apoloniuszu, utrzymywali, że był on oszustem i szarlatanem; z kolei pogańscy zwolennicy Apoloniusza odpowiadali, że to Jezus był oszustem i szarlatanem. Obie grupy przytaczały autorytatywne pisemne relacje o życiu swojego mistrza, by wzmocnić swoje argumenty w tych sporach.


Bart D. Ehrman, How Jesus Became God: The Exaltation of a Jewish Preacher From Galilee, s. 15-16.