Mesjasz, Syn Boży, Syn Człowieczy

Mesjasz

Mesjasz to hebrajskie słowo (hebr. מָשִׁיחַ, māšîaḥ; gr. xριστός christos) oznaczające „namaszczonego” albo „pomazańca” – osobę mianowaną na funkcję poprzez namaszczenie głowy olejem.


1 Sm 10, 1

Samuel wziął wtedy naczyńko z olejem i wylał na jego głowę, ucałował go i rzekł: «Czyż nie namaścił cię Pan <na wodza swego ludu, Izraela? Ty więc będziesz rządził ludem Pana i wybawisz go z ręki jego wrogów dokoła. A oto znak dla ciebie, że> Pan cię namaścił na wodza nad swoim dziedzictwem

1 Sm 16

12 Posłał więc i przyprowadzono go: był on rudy, miał piękne oczy i pociągający wygląd. – Pan rzekł: «Wstań i namaść go, to ten». 
13 Wziął więc Samuel róg z oliwą i namaścił go pośrodku jego braci. Począwszy od tego dnia duch Pański opanował Dawida. Samuel zaś udał się z powrotem do Rama.

Mesjaszem był przede wszystkim król – przywódca polityczny, który pokona przeciwników i zapewni dobrobyt swojemu państwu i ludowi. Świetnie ilustruje to: Psalm 2

Mesjasz nie musiał zawsze być potomkiem Dawida ani nawet Izraelitą ani wyznawcą JHWH, jak widzimy we fragmencie Iz 45:

1 Tak mówi Pan o swym pomazańcu Cyrusie: «Ja mocno ująłem go za prawicę, aby ujarzmić przed nim narody i królom odpiąć broń od pasa, aby otworzyć przed nim podwoje, żeby się bramy nie zatrzasnęły.
2 Ja pójdę przed tobą i nierówności wygładzę. Skruszę miedziane podwoje i połamię żelazne zawory.
3 Przekażę ci skarby schowane i bogactwa głęboko ukryte, ażebyś wiedział, że Ja jestem Pan, który cię wołam po imieniu, Bóg Izraela.


Mesjasz w NT:

Mt 19

27 Wtedy Piotr rzekł do Niego: «Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za Tobą, cóż więc otrzymamy?» 
28 Jezus zaś rzekł do nich: «Zaprawdę, powiadam wam: Przy odrodzeniu, gdy Syn Człowieczy zasiądzie na swym tronie chwały, wy, którzy poszliście za Mną, zasiądziecie również na dwunastu tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraela. 
29 I każdy, kto dla mego imienia opuści dom, braci lub siostry, ojca lub matkę, dzieci lub pole, stokroć tyle otrzyma i życie wieczne odziedziczy. 
30 Wielu zaś pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.

Tabliczka na krzyżu

Mk 15, 26: Był też napis z podaniem Jego winy, tak ułożony: «Król Żydowski».


Syn Boży

W znaczeniu istoty boskiej podległej wyższemu bóstwu takiej ja anioł lub jakiś bóg niższego szczebla.

Rdz 6,2 – Synowie Boży widząc, że córki ludzkie były piękne…

Hi 1,6 – Pewnego dnia synowie Boży przyszli, aby stanąć przed Panem.

Ps 82, 6 – Ja rzekłem: Jesteście bogami i wszyscy – synami Najwyższego

W znaczeniu króla narodu wybranego, którego Bóg „adoptuje” jako swego syna:

Ps 2
5 a wtedy mówi do nich w swoim gniewie i w swej zapalczywości ich trwoży:
6 «Przecież Ja ustanowiłem sobie króla na Syjonie, świętej górze mojej».
7 Ogłoszę postanowienie Pana: Powiedział do mnie: «Tyś Synem moim, Ja Ciebie dziś zrodziłem.
8 Żądaj ode Mnie, a dam Ci narody w dziedzictwo i w posiadanie Twoje krańce ziemi.
9 Żelazną rózgą będziesz nimi rządzić i jak naczynie garncarza ich pokruszysz»

Ps 89
27 On będzie wołał do Mnie: „Ty jesteś moim Ojcem, Bogiem moim i Skałą mojego ocalenia”.
28 A Ja go ustanowię pierworodnym, największym wśród królów ziemi.
29 Zachowam dla niego łaskawość swą na wieki i wierne będzie moje z nim przymierze.
30 Sprawię, że potomstwo jego będzie wieczne, a jego tron – [trwały] jak dni nieba.

2 Sm 7 – Bóg mówi do Dawida

12 Kiedy wypełnią się twoje dni i spoczniesz obok swych przodków, wtedy wzbudzę po tobie potomka twojego, który wyjdzie z twoich wnętrzności, i utwierdzę jego królestwo. 
13 On zbuduje dom imieniu memu, a Ja utwierdzę tron jego królestwa na wieki. 
14 Ja będę mu ojcem, a on będzie Mi synem, a jeżeli zawini, będę go karcił rózgą ludzi i ciosami synów ludzkich. 
15 Lecz nie cofnę od niego mojej życzliwości, jak ją cofnąłem od Saula, twego poprzednika, którego opuściłem. 
16 Przede Mną dom twój i twoje królestwo będzie trwać na wieki. Twój tron będzie utwierdzony na wieki».

W najszerszym znaczeniu wszyscy Izraelici są synami bożymi:

Wj 4
22 A ty wtedy powiesz do faraona: „To mówi Pan: Synem moim pierworodnym jest Izrael. 
23 Mówię ci: Wypuść mojego syna, aby mi cześć oddawał; bo jeśli zwlekać będziesz z wypuszczeniem go, to Ja ześlę śmierć na twego syna pierworodnego”».

Oz 11, 1: Miłowałem Izraela, gdy jeszcze był dzieckiem, i syna swego wezwałem z Egiptu.


Syn człowieczy (albo „syn ludzkości” – ben adam) to synonim do: człowiek, śmiertelnik, ktoś znacznie słabszy niż Bóg.

Ps 144
1 Dawidowy. Błogosławiony Pan – Opoka moja, On moje ręce zaprawia do walki, moje palce do wojny.
2 On mocą dla mnie i warownią moją, osłoną moją i moim wybawcą, moją tarczą i Tym, któremu ufam, Ten, który mi poddaje ludy.
3 O Panie, czym jest człowiek, że masz o nim pieczę, czym syn człowieczy, że Ty o nim myślisz?
4 Człowiek jest podobny do tchnienia wiatru, dni jego jak cień mijają.

Ps 146 [wersja zmanipulowana z Biblii Tysiąclecia;) ]
1 Alleluja. Chwal, duszo moja, Pana,
2 chcę chwalić Pana, jak długo żyć będę; chcę śpiewać Bogu mojemu, póki będę istniał.
3 Nie pokładajcie ufności w książętach ani w człowieku, u którego nie ma wybawienia.
4 Gdy tchnienie go opuści, wraca do swej ziemi, wówczas przepadają jego zamiary.

Inne wersje Ps 146, 3

Tekst oryginalny: „אַל־תִּבְטְחוּ בִנְדִיבִים בְּבֶן אָדָם שֶׁאֵין לוֹ תְשׁוּעָה”
Transkrypcja: „Al tivtĕḥû binĕdîvîm, bĕven ’ādām, še’ên lô tĕšû‘āh”

Hi 25
4 Czy człowiek jest sprawiedliwy w oczach Boga, a syn niewiasty – bezgrzeszny?
5 Jeśli niejasny i księżyc, gwiazdy przed Nim nieczyste,
6 tym więcej człowiek – ten robak, i syn człowieczy – znikomość».

Zwrot „Syn człowieczy” występuje wyjątkowo często w księdze Ezechiela gdzie Bóg zwraca się tak do proroka. Tak jakby mówił: „człowieku” albo „śmiertelniku”.
Ez 2,1 – „Synu człowieczy, stań na nogi, chcę do ciebie mówić.”
Ez 2,3 – „Synu człowieczy, posyłam cię do synów Izraela…”
Ez 3,1 – „Synu człowieczy, zjedz, co masz przed sobą…”
Ez 3,17 – „Synu człowieczy, ustanowiłem cię stróżem domu Izraela.”
Ez 4,1 – „Ty zaś, synu człowieczy, weź cegłę…”
Ez 37,3 – „Synu człowieczy, czy kości te mogą ożyć?”
Ez 38,2 – „Synu człowieczy, zwróć się ku Gogowi z kraju Magog…”
Ez 39,17 – „A ty, synu człowieczy, tak mówi Pan Bóg…”


Jako bohater, wysłannik, postać szczególna w kontekście apokaliptycznym, kiedy już wiadomo, że na mesjasza z rodu Dawida nie ma co liczyć:

Dn 7, 1-14 (fragmenty) cały tekst tutaj:

miał Daniel sen
Cztery ogromne bestie wyszły z morza, a jedna różniła się od drugiej. 
Pierwsza podobna była do lwa
 A oto druga bestia, zupełnie inna, podobna do niedźwiedzia
Potem patrzałem, a oto inna [bestia] podobna do pantery
a oto czwarta bestia, okropna i przerażająca, o nadzwyczajnej sile. Miała wielkie zęby z żelaza <i miedziane pazury>
Różniła się od wszystkich poprzednich bestii i miała dziesięć rogów. 


13 Patrzałem w nocnych widzeniach: a oto na obłokach nieba przybywa jakby Syn Człowieczy. Podchodzi do Przedwiecznego i wprowadzają Go przed Niego.
14 Powierzono Mu panowanie, chwałę i władzę królewską, a służyły Mu wszystkie narody, ludy i języki. Panowanie Jego jest wiecznym panowaniem, które nie przeminie, a Jego królestwo nie ulegnie zagładzie.