Blog

1. Ewangelia Marka (Mk) – ok. 65–70 r.

• Najstarsza Ewangelia kanoniczna
• Uważana za źródło, z którego korzystali autorzy Mateusza i Łukasza
• Krótsza i bardziej surowa niż inne Ewangelie

2. Źródło Q („Quelle”) – hipotetyczne, ok. 50–70 r.

• Zrekonstruowane źródło logiów (wypowiedzi) Jezusa. To co wspólne dla Mateusza i Łukasza, ale nieobecne w Marku.
• Zawiera m.in. elementy zawarte w Kazaniu na Górze, Modlitwę Pańską,
• Nie zawiera opowiadań o cudach ani o męce
• Możliwe, że istniało jako ustna lub pisemna kolekcja powiedzeń podobna do Ewangelii Tomasza

3. Źródło M – to co jest tylko w Mateuszu

• Materiały unikalne dla Ewangelii Mateusza (np. historia Mędrców, wzmianki o kościele – gr. ekklesia)
• Mogło być tradycją lokalną lub domową wspólnoty „judeochrześcijańskiej”

4. Źródło L – to co jest tylko w Łukaszu

• Unikalne dla Łukasza (np. przypowieść o miłosiernym Samarytaninie, zagubionym synu)
• Prawdopodobnie pochodziło z niezależnej, hellenistycznej tradycji
• Zawiera także Dzieje Apostolskie

5. Ewangelia Jana (J) – ok. 90–100 r.

• Niezależna od synoptyków (Mk, Mt, Łk)
• Posiada własną tradycję: inny układ wydarzeń, inne nauczanie, inny styl, inną wizję Jezusa i jego nauczania
• Zawiera długie mowy teologiczne Jezusa i symboliczne znaki,

6. Listy Pawłowe – 50–60 r. (Rz, 1-2 Kor, Ga, Flp, 1 Tes, Flm)

• Najstarsze pisma Nowego Testamentu
• Pisane przez apostoła Pawła do wspólnot
• Zawierają wczesne wyznania wiary, chrystologię, informacje o praktykach wspólnot

7. Formuły wyznaniowe i hymny

• Znaleźć je można w listach Pawła (np. Flp 2,6–11; 1 Kor 15,3–7)
• Stanowią bardzo wczesne (czasem prawdopodobnie starsze od listów Pawła) wyznania wiary i pieśni
• Pomagają rekonstruować najstarsze przekonania o Jezusie

8. Pisma pozakanoniczne (nie weszły do NT, ale są źródłami pomocniczymi):

• Ewangelia Tomasza – zbiór logiów, niezależnych od synoptyków
• Józef Flawiusz, Tacyt, Pliniusz Młodszy – źródła zewnętrzne, niechrześcijańskie, które potwierdzają niektóre dane NT
• Didache, Listy Klemensa, List Barnaby – bardzo wczesne teksty chrześcijańskie